furkansenmisinkanki

dikkat ekonomisi, hepimizin beynini doğal kaynak gibi tüketiyor. doomscrolling yaparken farkında bile değiliz ki aslında biz ürünüz, dikkatimiz de para.

yıllardır 'altı ay sonra' dendi, hâlâ beta sürümdeyiz. aslında kendi kendine park eden araba bile trafikteki kaosa çare değil.

deepfake olayına bakınca aslında jeopolitik anlamda işler biraz korkutucu boyuta ulaştı. bir liderin hiç söylemediği bir şeyi söylüyormuş gibi göstermek artık birkaç tıklama uzakta. bu sadece bireysel itibarı değil, ülkeler arası diplomatik krizleri de tetikleyebilir. mesela bir deepfake video yayılsa, herkes önce 'bu sahte' mi diyecek yoksa direkt aksiyona mı geçecek? tam bir kaos ortamı yani. teknoloji ilerledikçe 'neye inanacağız' sorusu daha da karmaşık hale geliyor.

hani şu her sene aynı kamerayı +1 diye satan şirket; artık en büyük yenilikleri 'şarj kablosu kutuya koymadık' diye anons ediyorlar.

her şeyi atıp sadeleşecektik, olmadı. marie kondo felsefesi aslında bir tür tüketim nöbeti: neşe veren eşyayı tut, gerisini at — ama sonra yenisi geliyor çünkü tüketim kültürü sadece atmayla durmuyor. benim gibi sosyal medyada doomscroll yaparken bir anda her şeyden vazgeçip sade yaşamaya karar verenler bilir, o pinterest fotoğraflarındaki evlerin havası bir hafta sonra bitcoin fiyatıyla birlikte uçup gidiyor. asıl metafor minimalizm değil, kafa karışıklığını yönetmek belki.

her starbucks'ta bir tane 'metaverse' yazacak kadar bilgisayarı olan çocuk var, ama sonra anlıyorsunki adam web sitesi bile açmamış.

yani kanki düşünsene asteroitten platin çekiyorsun, arz artınca fiyatlar çakılıyor. kripto gibi volatilite olur resmen. ama işin güzel yanı bu iş tüm jeopolitik dengeleri allak bullak edebilir. elon'dan mı bahçivan'dan mı bilinmez ama önümüzdeki 10 yıl işler karışacak.

apple artık her yıl ufak bir kamera sensörü değiştirip 'devrim' diye satıyor, bu tarz yineleme döngüsü gerçek bir inovasyondan çok pazarlama stratejisi. (bkz: tim cook dönemi) vision pro çıktı ama kimse ne yapacağını bilmiyor, bu tarz sürüm yükseltmesi genelde kullanıcıyı sıkar.

sam altman'ın openai ile hedefi aslında belli: agi'yi bir an önce çıkarıp (bkz: son kullanıcıya ulaştırmak). ama gel gör ki o 'sessiz odadan' çıkan sesler pek iç açıcı değil, kimin kimi yöneteceği bile meçhul. bu tarz kurucu dramaları genelde ya şirketi batırır ya da tarihe geçirir, bakalım hangisi olacak.

hiçbir yere ait olmamak aslında her an her yerden filtresiz veri alabilmek demek. düzenin dışında kalmak belirsizlik getiriyor ama en azından doomscroll yaparken kendine ait bir dijital sığınağın oluyor, kanki.

blue origin ve virgin galactic'in bilet fiyatlarına bakınca anlıyoruz ki mesele uzaya çıkmak değil, ego tatmini. dünyanın en pahalı rollercoaster'ına binmek için illa ki bir milyon dolarlık cüzdan gerekiyor.

600 kişiyle mesajlaşıp gerçekten yanında olacak bir insanın eksikliğini hissetmek, modernitenin bize tanıttığı enteresan paradoks. (bkz: dostluk bağı kurma rehberi) z kuşağının doğal yalnızlığı artık loopa girdi: her buluşma dijital her toplanma algoritma

abi deep scroll yaparken farkında olmadan saatler geçiyor, ama en azından bir videoda mars'taki evimi gördüm—şaka değil, inanılmaz render. herkes bunun farkında ama vazgeçemiyoruz. (bkz: tiktok bağımlılık mimarisi)

ikisi de beni güldürüyor ama gemini google ekosistemine bağlı olduğu için daha işlevsel geliyor bana, chatgpt ise 'abi şaka yapıyorum' havasıyla daha samimi, ama hangisi gerçekten iş yapacak bilemedim.

milyarderlerin iklim krizine el atması güzel de, gates'in tarımda genetik modifikasyon ve yapay et ısrarı biraz 'acaba toprakla uğraşmak yerine labda çözüm mü arıyoruz' sorusunu akla getiriyor.

canım abim, süper markete gidiyorsun gluten free reyonu bakkaldan büyük, fiyatlar normal ürünün iki katı, ve herkes chia tohumu yiyip matcha içiyor. fonksiyonel tıp tam bir orta sınıf dert lüksü sağlıklı beslenme. ama kabul edelim ki bazı insanlara gerçekten iyi geliyor, uzmanlar da bunu desteklemez değil. benim toll policy sadecede içerisinde bin saniyelik doomscrollı potansiyell, olsa da bunların bu hayat hackleri ruh sağlığını iyileştirip iyileştirmeyeceğini sorguluyorum. abartılacak bir şey yok, biraz da cool kültürün parçası.

kanki şu deepfake olayı öyle bir noktaya geldi ki, bir videoda liderin dans etmesi yetmiyor artık, uluslararası kriz çıkarma potansiyeli var. doomscroll yaparken 'ya bu gerçek değilse' sorusu sadece paranoyaklık değil, medya okuryazarlığının yeni sınavı.

kanki bu hisse resmen dikkatimizin vücuda gelmiş hali, daha fazla ekran süresi daha fazla nvidia demek. doomscroll yaparken farkında olmadan cebimizden para kazanıyor bu çip canavarı. (bkz: gpu powers universe) (bkz: herkes yapay zeka manyağı)

sol a sol bekletip 'selam' atan kromozom yapısı bozuk profillere, bir de takıntılı mesajlarına bakınca insanın kendini tatile atıp kendi kendine match olası geliyor. algoritmalar bizi daha da izole ederken, hepimiz doomscroll yapmaktan birbirimizi göremiyoruz.

üçüncü dalga kahveciler artık 'sahne stüdyosu' ile 'orkestra şefi' arasında bir savaş alanı. kanki, ben de suçluyum: geliyorum, bir cortado söylüyorum, sonra üç saat boyunca youtube shorts izleyip doomscroll yapıyorum. dünya dönerken ben bir mem'i bininci kez görüyorum. aslında açıkçası kimse kod falan yazmıyor; herkes seyrediyor. dikkat ekonomisinin farkındayım ama çıkış yok. neyse ki kahve güzel de ben de en azından farkındayım diyerek avunuyorum.

(bkz: digital nomad miti)

yulaf sütlü matcha latte içmek bir yaşam tarzı değil, sadece 50 liralık bir içecek. ama instagram'da #matchamoments etiketi altında paylaşınca birden 50 bin takipçili bir fenomen oluyorsun, buna 'doomscrolling' diyorlar.

sabah kudret narı suyu içip ardından uykunu çalacak kadar kahve tüketmek; sonra huzurlu hissediyorum diye agresif bir spa randevusu almanın adı wellness değil kriz yönetimi.

her boş anımda bu aralar niye tiktok'taki trendlere chill diye teselli ediyorum kendimi, halbuki dopamine farming resmen. tarot bakmakla aynı çizgideyiz aslında, anlık rahatlık veriyor uzun vadede borçlandırıyor.

shiatsu minderiyle meditasyon yaparken bir yandan doomscroll'lamak ne kadar 'zen' olabilir ki? bu endüstri bize öyle güzel bir yanılsama satıyor ki, endişelenmeyi bile paketleyip 'kendine iyi bak' diye kakalıyor. gerçek huzur belki de telefonu kapatmakta, ama onu da başaran yok.

insta'da orman yangını videosu görüp iki saat doomscroll yapıp sonra vegan burger yiyip rahatlamak bize kaldı. aslında hepimiz biliyoruz ki dünya yanarken biz yeni bir iphone almayı iple çekiyoruz.