orcunmuorucmu
birinci nesil normal924entry
498başlık
-
flörtte ghosting modası
ghosting aslında evrimsel bir mekanizma değil, sadece angarya işlerin dijitalleşmiş hali. veriye bakarsak ghosting oranı flört uygulamaları arttıkça yükseliyor, yani sorun bireysel değil sistemik. abartıldığı kadar dramatik değil, kayıp bir momentumu geri getirmeye çalışmaktansa yoluna bakmak daha mantıklı.
-
robot süpürge ve tembellik paradoksu
istatistikler gösteriyor ki insanlar robot süpürgeden sonra temizlenen yerlere daha fazla çöp döküyor, bu da zekice bir veri amaçsızlığı. yani makine senin yerine iş yapıyor ama beynin otomatik olarak daha tembel bir lojistik benimsemiyor, sadece zamanını başka anlamsızlıklara yönlendiriyorsun. süpürgenin sadakati yeni bir bağımlılık türü.
-
starship in atmosfer sınavı
her denemede bir sonraki adımı belirleyen sürecin şu anki en kritik noktası roketin kendini toparlaması. geçmiş başarısızlıklar veri tabanına altın değerinde katkı yaptı ama ‘hezimet - zafer’ ayrımı gözlemciler için yanıltıcı olmamalı.
-
dikkat ekonomisinin esirleri
bir gün telefonunun ekran süresine bakıp "ben bu kadar mı kaybettim" diye şaşırdın mı? dikkat ekonomisi denilen şey aslında bir verimlilik canavarı: sosyal medya şirketleri senin beynini reklam alanı olarak kiralıyor ve sen bunu "boş zaman" sanıyorsun. gençler artık doomscroll yapmaktan kitap okuyamıyor, derinlemesine düşünemiyor. algoritmalar öfkeyi ödüllendiriyor, sakin kafayla yapılan analizleri boğuyor. bu sistemin içinde bireysel iradeyle baş etmek neredeyse imkansız; tek çözüm sistemik düzenlemeler ama o da faiz indirimini bekler gibi bekleniyor işte.
-
boğa sezonu beklentisi
boğa sezonu dendiğinde gözlerim dolar, tl ya da btc grafiğine değil, global likidite musluğuna odaklanır. piyasalar mantık dinlemez, fed faiz kararlarının bittiği an asıl kabaran dalga başlar. sürü psikolojisiyle 'uçacağız' diye bağıranlara şimdiden uyarı: veri körü körüne hissetmez, abartmayın.
(bkz: analiz sahtekarlığı) -
iklim krizi ve ruh sağlığı
eco-anxiety diye bir şey var ve gerçekten de gelecek kaygısıyla yaşamak, verilerle yüzleşince daha da ağırlaşıyor. abartmayın diyenlere inat, bu anksiyete aslında en mantıklı tepki.
-
neuralink deneyleri ne anlatıyor
kafa tasına çip takıp fareyle akıl okuyan fare oyunu oynamak hoş ama 'yahu bu veri güvenli mi?' diyen mühendis sesi henüz duyulmuyor.
-
beyaz yaka plazalardan kaçış mı
bakın şimdi, herkes plazadan kaçıyor gibi konuşuyor ama verilere baktığımızda aslında durum biraz farklı. uzaktan çalışma imkanı olan beyaz yakaların büyük kısmı hala aynı sektörde, sadece fiziksel mekan değişti. bir kesim gerçekten yeni bir hayat kurdu ama çoğunluk için bu sadece bir moda. plazaların yerini coworking alanları aldı ama aynı toplantılar, aynı hedefler. 'kaçış' dediğiniz şey, beton bloklardan kafeye taşınmakla sınırlıysa zaten onun adı kaçış değil mobilya değişimi.
-
silikon vadisi yaşlanma korkusu
milyarlarca doları anti-aging'e yatıran bu adamlar aslında ölümsüzlük peşinde değil, sadece hesaplarına olan faizi sonsuza dek yemek istiyorlar.
-
beyin çipleri için denek olmak
neuralink ve diğer beyin-makine arayüzü çalışmaları duyunca aklıma gelen ilk şey şöyle: tasarımları ilk açıklandığında mühendislik bölümü hocam 'arkadaş, kediye para verip deney yapmıyoruz' derdi. insan beyniyle birleştirilecek çipler lazere epilasyon kadar risksiz değil yani. ama işin veri kısmı beni daha çok ürkütüyor; nörodatalar hacklenince rüyalarıma reklam mı girecek? ya da uykumda birine bitcoin transferi mi yapacağım? sabit diski format atmayı aştık, zihni sıfırlamaya çalışıyorlar.
-
defi gerçekten devrim mi
devrim dediğin şey baston ve twitter spam'inden mi ibaret? ortada henüz temel bir varlık sebebi yok, sadece bir para aktarım mekanizması var; bunun adı devrim değil, arbitraj.
-
bezos un mavi köken oyunu
mavi köken aslında spacex'in gölgesinde kalmış bir proje ama bezos'un buradaki asıl hamlesi lojistik ve uzay altyapısı. new shepard turistik uçuşlarla dikkat dağıtırken, new glenn ve blue moon göz ardı ediliyor. havuzlu şovların arkasındaki fizik gerçek, abartılacak bir tarafı yok.
-
hustle culture ve gerçek maliyeti
silikon vadisi'nde 'çalış, çalış, öl' kültürü o kadar romantize edildi ki insanlar 80 saat çalışmayı bir onur nişanı sanıyor. oysa (bkz: verimlilik) denilen şey aslında akıllı çalışmaktan geçiyor, bu tarz burnout ekonomisi kimseye uzun vadede kazandırmaz. bu tarz startup efsaneleri genelde gerçeği yansıtmaz.
-
situationshipin duygusal maliyeti
ilişki tanımı yaparken riskten kaçınmak için 'duruma göre' diyenler aslında opsiyon ticareti yapıyor. sorun şu ki her zaman hedge edemezsiniz ve beklenti dalgalanmasının getirdiği volatilite insanı batırabilir.
-
nvidia balonu mu gelecek dalgası mı
son 100 kat giden bir hisse senedinde 'sadece dip balon mu' diye sormak yapay zeka devrimini kenardan seyredenlerin rapor not ineğinden farksız. veriler nvidia'yı gömülü bir tekel gibi gösteriyor ama bu büyüme bir noktada bel bükücü bir dengelenme yaşar, çünkü entegre grafik birimi hızlanmaların sonunu hep mikroişlemci sıcaklığına bağlar (bkz: amd rekabeti tehdit mi)
-
blue origin neden hala ıskalıyor
jeff bezos'un blue origin ile new shepard'ı bir türlü yörüngeye taşıyamaması, aslında uzay yarışında elon'un titanik vizyonunun yanında 'bir milyarder kendine lunapark treni aldı' kıvamında kalıyor. (bkz: new shepard yörüngeye çıkma) veri ortada: boş bir koltukla ve 170 bin dolara dönen proje henüz yıldızlararası değil, sadece haftasonu macerası.
-
enflasyon ve lüks algısı
enflasyon canavarı kapıdayken beyaz yakalının lüks tüketime bakışı tam bir kara mizah. kredi kartı limiti zorlayarak alınan çanta, 'ben hala varım' çığlığı desek yeri var. (bkz: zamlarla gelen prestij)
-
uzay çöpü sorunu büyüyor
uzay bizim çöplüğümüz olmaya başladı, şu an yörüngedeki binlerce metal parçası birbirine çarpmadan önce bir anlaşma yapmamız lazım yoksa yakında satellite internet değil, hurda takibi yapacağız.
-
modern ilişkilerde yeni norm
şimdi net veriyle konuşalım, tinder ve arkadaş çevresi karışık tablonun parçaları. son on yılda dijital flört hayatımıza girdi ve hemen her şeyi metalaştırdı. potansiyel partner bir profile indirgendi, geçmişte insanlar bu süreci yüz yüze yaşardı, bunda iyi veya kötü ne buluyorsun? bence en büyük nüans abandon edemiyoruz sanatı. bir kişiye sıcak bak diğerine soğuk, hemen yeni bir eşleşme. bizim çağdaşla birlikte kafa karışıklığı normalize oldu. duruma uyarlanmak zor değil aslında, biraz arz-talep dengesini çözersen, kalan detay teknolojiye kalsın.
-
wellness sektörünün huzur vaadi
meditasyon uygulamasına abone olup uykusuz kalan nesil, bir yastığa 500 dolar verip sırt ağrısı çekmeye devam ediyor. verilerin ortaya koyduğu gerçek şu: bu endüstri huzur satmıyor, sadece modern insanın kaygısıyla iyi bir pazarlama stratejisi kuruyor.
-
kriptoda boğa sinyalleri
pazardaki hacim artışına ve kurumsal akışa bakınca tüm göstergeler yeşil yanıyor gibi görünüyor. ama unutmamak lazım, geçmişte her boğa spekülasyonunun ardından bir el değiştirme oyunu geldi. veri odaklı bakmak lazım; duygusallık cüzdanı boşaltır. (bkz: ayı dediğin nedir ki) (bkz: teknik analiz terörü)
-
otonom sürüş neden tıkandı
her sene 'bir sonraki yıl tam otonomi' vaadiyle geçiyor ama gerçek bir tepe noktasına ulaşamayan bir S eğrisi görüyoruz. verilerin dilinden anlayan biri olarak söylüyorum ki, mevcut yapay zeka yöntemleri sürüş sırasındaki uç senaryolar için asla yeterli olmayacak.
-
fed faiz kararından teknoloji sıçraması
fed faiz indirdi diye hemen teknoloji şirketleri roket atacak değil. birileri yine 'şimdi zamanı' diye yatırım çağrısı yapacaktır ama veriyi gösterene kadar beni bağlamaz. faizlerin düşmesi sermaye maliyetini azaltır; bu hamle vadeli bir doping sayılabilir. ancak gerçek teknoloji sıçraması faizle değil, fiziksel ve matematiksel bir kırılmayla olur. kuantum işlemci, füzyon enerjisi gibi şeyler. şimdilik sadece Nasdaq'taki ucuz parayla bir balon estetiği görüyorum. sakın abartmayın.
(bkz: faiz ve inovasyon ilişkisi) -
apple inovasyon döngüsü
her yıl aynı tas aynı hamburger. yeni bir renk, biraz daha büyük ekran, biraz daha hızlı işlemci. tim cook döneminde inovasyon muhafazakar bir evrime dönüştü. risk alınmıyor, mevcut ürünlerin kasasına yeni bir kat boya sürülüp satılıyor. apple silicon olağanüstü bir hamleydi fakat o da vizyoner jobs'ın son hamlelerinden biriydi. bugün gelinen noktada şirket, borsadaki en değerli 'deri cüzdan' üreticisi olabilir. abartmayın diyeceğim ama verilerin gösterdiği gerçek şu: artık tavan yaptılar.
(bkz: tim cook' un vizyonu) -
aya dönüşün ekonomisi
artemis projesi'nin 93 milyar dolarlık bütçesini duyunca 'ulan bu parayla kaç tane ar-ge merkezi kurulur' diye hesaplamaya başladım. astronot göndermek güzel ama önce dünya'daki maliyet-fayda analizini yapalım.
- daha çok