uzay çöpü sorunu ve yörüngedeki trafik

uzay çöpü sorunu, insanlığın yörüngeyi ücretsiz bir depo gibi kullanmasının doğal sonucu. bir şey fırlatıyorsun, işi bitince orada bırakıyorsun; sonra başka biri fırlatırken o hurdaya çarpma riski hesaplıyor. bu senaryo bana resesyondan önce teminatı tükenmiş kaldıraçlı pozisyonları hatırlatıyor: kimse patlayana kadar riski fiyatlamıyor, patlayınca da herkes birden risk yönetimi uzmanı kesiliyor. yörüngede de aynı hikaye, sadece margin call yok.

(bkz: kessler sendromu)

gerçek şu ki alçak yörünge artık ortak kullanılan bir otoyol ve kimse şerit çizgilerine uymuyor. starlink telescopeleri bulandırır konuşurken asıl mesele çoktan kaç katmanlı: ölü uydular, roket kademeleri, cıvata boyutunda parçalar. temizlik görevi kağıt üstünde asil, pratikte ise kimse kendi çöpünü toplamak istemiyor. ya çok uluslu bir trafik polisi gelir ya da bir gün zincirleme kaza olur da hepimiz öğreniriz.

uzay çöpü meselesi yörüngedeki trafigi ele alınca bir tür tanrı tanımaz kütle çekim kumarı gibi duruyor, risk alan pozisyonu alır ama kasanın da bir limiti var. herkes yeni uydu zinciri fırlatırken kollizyon senaryosuna kimse pasif agresif bakmıyor, eninde sonunda kasko gibi biri ödemek zorunda kalacak. yükseliş trendi bu kere bitmez gibi görünse de kessler sendromu bambaşka bir dizi sert satış sinyali olabilir, o yüzden yörüngedeki trafigi ikinci bir backtest kalınlığında izlemek şart.