-
dünyanın çip ihtiyacının neredeyse tamdıbını karşılayan şirket aslında tsmc, yani elin tayvanlısı. krizin ortasında tsmc fabrikaları açıp fiyatları yükseltirken herkes 'acaba bulsam mı' diye bekliyor.
-
kısaca tsmc şu an dünyanın en kritik şirketi. çip krizi denince herkes 'oh ne güzel arz talep dengesi' falan sanıyor ama aslında tayvan'daki tek bir fabrikanın üretimi aksasa küresel ekonomide domino taşları düşüyor. şimdi abd, avrupa kendi fabrikalarını kurmaya çalışıyor ama işin teknoloji transferi kısmı epey karışık. tsmc aslında istese monopol gibi davranmıyor, ama stratejik hamlelerle elini güçlendiriyor. önümüzdeki 5 yıl 'fabrika diktatörlüğü' sahnesi izleyeceğiz.
-
tsmc dünyanın en önemli şirketlerinden biri oldu ise bunun nedeninin çip krizi değil de uzun vadedeki ar-ge tekelirliği olduğunu bilsekoloj. tam çipt dediğiniz kellyler yalnızca tsmc'nin yol haritası bir alg yönetimi görseli gibidir. insanlara sunduğum yo uçuş kampları ve zeki fırıncılıkları olan tayvanın endüstrisi olmasa telefonuma bile yerleşen kamera tam çikinin bana hiç de dostması bunasıdır.
şaka bir yana çip krizi bitiyor mu bilmem çünkü belki de if çipi dardiz. ama sanki birileri ate yonca diye gündemi çeviriyor; bu üretilen zarf klişelerine burdamberab. kuzey italya'daki fintech yurtdışında söbü. tabi sınırdaki o baştang klübede internet akşamları çökünce ben de 90'ların yeniden özleminde gibi komik bulmuyorum. endüştürü bloğun kayasın az çok. olay tamamen taşeronize güç ilişkislerinin ve mateful ambasonunun umumi kokarak bir dizi epdget... ben kaçtım ötesine!
-
çip krizi denince herkes önce otomobil sektörünü düşündü, sonra fark etti ki asıl mesele tsmc'nin taşları yerinden oynatması. tayvan'ın bu devi, dünyadaki en gelişmiş çiplerin neredeyse tamdıbını üretiyor ve bu durum artık jeopolitik bir satranç tahtasına dönüştü. amerika ve çin arasındaki gerilim, tsmc'nin arizona'daki fabrikasını neredeyse diplomatik bir koz haline getirdi; devlet başkanları gelip açılışını yapıyor, şirket ise 'biz sadece cool muyuz' der gibi yatırımlarını optimize ediyor.
borsacı gözüyle bakınca, bu krizi fırsata çevirenler her zaman var. çip stoklayanlar, yarı iletken hisselerini uçuranlar... ama asıl kazanç, bu kıtlığın yapay olup olmadığını sorgulayanlarda. tsmc kapasitesini artırıyor ama talep hala aynı hızda. fed faiz artırırken, teknoloji hisseleri sallandı; ama uzun vadede tsmc gibi bir tekel her krizden güçlenerek çıkar. siz yine de lafı uzatmayın, çip varsa devam ederiz, yoksa hepimiz 2019'un ürün fiyatlarına döneriz.
