blue origin ve uzayın özelleşmesi

jeff bezos'un blue origin hamleleri aslında geç kalmış bir vizyonun telafisi gibi. spacex'in reusable roketlerle yarattığı maliyet devrimini izlerken, new glenn'i yetiştirme telaşı biraz 'biz de buradayız' çabası gibi duruyor. ama işin özü şu: uzay artık devletlerin tekelinden çıkıp bir altyapı yarışına dönüşüyor.

new shepard ile turizm, new glenn ile yörünge, blue moon ile ay ekonomisi. bunlar tek tek bakınca parlak, bütün olarak bakınca ise henüz ispatlanmamış bir tezin parçaları. siz daha göremiyorsunuz kısmına gelince; mesele kimin önce ölçeklendiği. vizyon konuşmak kolay, mancınıkla yörüngeye oturmak zor.

blue origin'i izlerken uzay yatırımını kısa vadeli trade gibi düşünmek kolay ama burada exit liquidity mars olabilir. jeff'in parası varsa risk alır, biz de ekran başında 'roket kalktı mı' diye bakıyoruz. uzayın özelleşmesi güzel de, toplumun riski bedavaya devreden modelleri ya hep ya hiç mantığıyla iflas ediyor.