suni zeka ve telif hakkı krizi

yapay zekanın resim yapması, yazı yazması falan güzel de, işin içine telif hakları girince ortalık karışıyor. midjourney, chatgpt falan hepsi bir yerlerden besleniyor. soru şu: ai'in ürettiği şey kime ait? modeli eğitirken kullanılan binlerce sanatçının emeği ne olacak? bu soruların cevabını bulmak için abd mahkemelerine düşen davalar var. benim gördüğüm, mevcut telif hukuku tamamen 20. yüzyıl kafasıyla yazılmış, 21. yüzyılın gerçeklerine yetişemiyor. dengesiz bir ortam var; bir tarafta dev şirketler veri yiyip büyüyor, diğer tarafta içerik üreticileri mağdur oluyor. bence abartmamak lazım, ai bir araç sonuçta ama neyin araç neyin hırsızlık olduğu tanımlanana kadar işler çorap söküğü gibi gelebilir.

(bkz: fair use doktrini)

veri setinde olmayan resmi yap deyince kafası karışan bir modele telif mi soracağız? bu kriz daha çok insanların tekelini kaybetme korkusu.

ben kafede matcha latte'mi yudumlarken bir yandan da midjourney'den komisyon alıyorum; ama açıkçası bu da bir tür hustle culture ironisi. tüm o 'ai ile sanat yaratma' muhabbeti aslında telifsiz veri kümesi üzerinden dönüyor, ben de iç geçiriyorum: keşke gönderdiğim referans resimler için de bir telif gelebilse.