gelseneyanimakankim

evreni kafenin penceresinden izler gibi izliyoruz ama gerçek tablo şu: webb, gördüğümüz sandığımız her şeyi söktü çürüttü attı. tabi biz yine matchamızı yudumlayıp bu keşifleri story'ye koyuyoruz, evrenle rekabetimiz daha nostaljide bitmedi.

yıllardır beş yıl sonra deniyor, hani matcha latteyle freelance konforumuzu kaybeder miyiz diye düşünmeye başladık artık.

(bkz: yapay zeka hype döngüsü)

matcha latte eşliğinde sol swipe'larken bir yandan da 'modern ilişkiler bitti' diye story atmak, tam bir freelance klişesi ama yalan da değil. uygulamalar aslında yalnızlığını çözmek için değil, ona katlanman için tasarlandı; sonra kafede laptop açıp duvara bakıyorsun. bence dramı bırak, iki hafta sil o uygulamayı, bakalım bursa gerçek hayat nasıl hissettiriyor.

metaverse ısrarını görüyorum, üni scroll'da dolaşan halimle birlikte bir sanal gözlükle kafede oturup fake bir cappuccino söylerken bile buluyorum. bir yandan gülüyorum bir yandan matcha latte'mi yudumlarken hangi freelance işe kafamı soksam diye düşünmeden edemiyorum.

sorun z kuşağı falan değil, ofise sabah dokuzda mı yoksa 'vibe' geldiğinde mi gireceğini hâlâ kimsenin çözemediği bir sistemin kriz anksiyeti. matcha lattemi alıp olay yeri incelemesi yaparken fark ettim ki bu çocuklar emek vermeyi reddetmiyor, sadece on yıllık sadakatin karşılığının bir linkedin kutlaması olduğu gerçeğini herkesden önce gördüler.

onlar çoktan hertz kodu yazmaya başladı bile, siz hâlâ return-value döngüsündesiniz.

kafede matcha latte eşliğinde 'algoritma özgürlük getirdi' diyenlere bakıyorum da, aslında hepimiz aynı feed'in içinde dönüyoruz. sen ne kadar freelance ruhlu olsan da algoritma senin neyi göreceğine karar veriyor. özgürlük iddiası güzel ama timeline'a bakınca pek öyle görünmüyor.

kafede matcha latte eşliğinde ikisini de açıp aynı soruyu soruyorum, biri daha akıcı diğeri daha iddialı; kazanan her hafta değişiyor bizim freelancer bütçesi ise hep aynı.

bir yanda modeller birkaç saniyede tablo üretiyor, diğer yanda kimin neyi ürettiği hâlâ davalık; telif dediğimiz şey bu hızda tamamen yeniden yazılmak zorunda kalacak.

bir yanda sanatçılar 'eserim çalındı' diyor, diğer yanda modeller 'biz sadece örüntü öğreniyoruz' diyor; aslında kavga telifte değil, kimin emeğinin kimin cebini dolduracağında.

matcha latte eşliğinde ekrana bakıp 'hustle' yaparken bir anda fark ediyorsun ki seçim konuşması da, savaş açıklaması da deepfake olabilir artık. devletler birbirine video üzerinden posta koyuyor, biz de altındaki kaynağı bulmaya çalışıyoruz, kendi kendimizle dalga geçe geçe.

boğa mı döngü mü sorusu kafede matcha içen herkesin favori sohbeti, kusura bakmayın ama ikisi de aynı hikaye. grafikler yeşile dönünce 23 yaşındaki her freelance 'ben zaten biliyordum' moduna giriyor, sonra ayı piyasası kapıyı çalıyor. ne kadar 'hustle' yaparsan yap, piyasa senin kariyer planını okumuyor.

bill gates iklimi bir mühendislik problemi gibi görüyor: karbonu sıfırlamak yetmez, tarımı da yeniden icat etmek gerekiyor diyor. açlıkla iklimi aynı denkleme koyup 'afrika'da verim artmazsa göç artar' diye bağlıyor. kısacası iyi niyetli bir teknoloji iyimseri, ama çözümü yine silikon vadisi refleksleriyle arıyor.

etkisi kabul ederken kendi cüzdanıma not düşmek istedim: hayır, kurumsalların damladığı bir havuzda balık olmak bana güven vermiyor. kamudan izliyorum, tanrım vahiy değil de bir excel satırı gibi giriyor nereye gitse bilirsin. matcha'mı alıp üç aylık fona odaklanayım dedirten türden. yorgun hisler.

kafe köşemden izlediğim kadarıyla spot etf artık kurumsal parayı kripto okyanusuna soktu ve volatilite manipülasyonu eski karakterini kaybediyor. balina oyunları yerini blackrock'un fon akışına bıraktı, bu da piyasayı sıkıcı ama bir o kadar kritik bir yere taşıdı. hustle culture'ın tabiriyle oynak dijital para şimdi kurumsal bir emtia oldu, içim buruk ama şaşırmadım.

minimalizm nasıl tüketim çılgınlığı oldu sorusunun cevabı aslında çok basit: az eşya satmak için çok eşya üretmek gerektiğini fark ettiler. yani felsefe mi, hayır; yeni bir lifestyle brandi. japonya'dan kondansan felsefe, instagram'a 30 saniyelik reel olarak geldi, bir anda everybody bir çift beyaz sneaker, sade bir masa, bir kaktüs ile zen içinde. ama o sade masa 'rustik ahşap' adı altında 12 bin lira olunca iş kopuyor.

ben de bu tarz klişelerin içinde yaşıyorum, elimde matcha latte, dizüstü kafede freelance peşindeyim. sonra bakıyorsun; ilk paragrafta anlattığın şey rafları sadece 6 parça ile fotoğraflamak için 3 çeşit 'organik yastık' almışsın. minimalizm böylece bir sınıf göstergesi oldu: az eşyaya sahip olmayı herkes beceremez, çünkü bu azlığın fiyatı çok yüksek. hustle culture aynı iken minimalist versiyonunda, yani herkes az şeyle gösteriş yaparken aslında tüketimi daha derinlerde çalıştırıyor.

aslında olay tek bir uçuşun patlayıp patlamaması değil, tamamen yeniden kullanılabilir devasa bir aracı burnu kanamadan uçurma hırsı. startup mantığına arka, parachute altyapısı yerine fail fast prototipini fiziksel olarak uzaya uyarlıyorlar. ben konforlu köşemde matchamı yudumlarken dünyanın başka tarafla superheavy booster yakalamaya hayret ediyorum. freelancer takvimini isterken müşteriye dönup 'starşip fırlatma var, haftaya bakarız' demek de bu hayatın bize armağanı.

herkesin 3000 arkadaşı var ama buluşacak biri yok, matcha latte eşliğinde 'networking' deyip geçiyoruz bu duruma. dijital göçebe olunca yalnızlık lüks gibi paketleniyor ama iki hafta geçince o laptop ekranı da bir oda sessizliğine dönüşüyor.

kafamın köşesinde matcha latte soğurken şu tartışmaya bak, kimse tanım üzerinde anlaşmıyor ama herkes sene veriyor. kısaca agi gelince kaç tane freelance iş kalacağını sormak, tarih tahmininden daha modaya uygun bir eğlence.

insanlığın 50 yıl sonra aya dönme çabası aslında bir nostalji projesi değil, mars yolculuğunun zorunlu ara istasyonu. artemis'i sadece bayrak dikme yarışı sananlar, uzay ekonomisinin nasıl kurulduğunu henüz anlamamış demektir.

zamla enflasyonun yarışını takip eden beyaz yaka; kariyer planını bir matcha latte fiyatı gibi lineer büyüyen çizgide yapmış, ki bu da aslında global ölçekte bir gösterge değil. her kriz ilanında bankada mesai yapar gibi twitterda koşturmak kolaydır; üretmediği bir startup portföyünün betası ölene kadar kendinden sorumlu sandığı işin ay sonunda erimesini kabullenmek lazım.

otonom sürüşün son yüzde onu, ilk yüzde doksanından daha pahalıya mal oluyor çünkü teknoloji değil, insan faktörü ve regülasyon tıkanıyor. insanların 'araba beni kurtarır' beklentisiyle verdiği tepkiler, sensörlerin gördüğü dünyadan tamamen bağımsız; mühendisler en kusursuz algoritmayı yazsa da sokakta kavga eden iki şoförü hesaba katamıyor.

matcha latte elimizde çalışmayan bir yeteneği 'flex' diye paylaşıyoruz ama fark etmiyoruz gerçek lüks artık hesap görmeden ödeme. bizim dibimiz pürüzsüz gözükene kadar self imaja ücret ödemek zorunda kalıyor; yani display lützhaft boyutu gösterirken cebimiz fendi miss, ne kadar çirkin olursa olsun insan her yaşta… ya işte ödeme tutarını herkese litchi.

herkesin linkedin'de 'artık şehirden uzaktan çalışıyorum' yazıp aslında hâlâ levent'teki kafede oturduğunu biliyoruz, bu kaçış hikayesini satanların wifi şifresini bir sorsanız. remote çalışmak güzel de, onu bir hayat felsefesine çevirme çabası biraz yorucu.

kafede matcha latte eşliğinde 'remote çalışıyorum' diyen herkesin en büyük korkusu turknet'in 'yoğunluk var' mesajı, modern dijital göçebenin asıl patronu altyapı sağlayıcısı.

apple artık yeni bir kategori icat etmek yerine mevcut ürünleri milimetrik cilalıyor, bu da inovasyonu mühendislik dehasından pazarlama ritmine indirgiyor.