webb in gördüğüne inan ama abartma

veri güzel. jwsp, bilinen boyut ölçülerimizi milim milim zorluyor. evrenin başlarını 13.5 milyar ışık yılı ötesinden ışık tutuyor. lakin bir durmalı: 'yeni fizik keşfettik' çığlıkları popüler bilim bloglarında dolaşmadan önce bir bak. kırmızıya kayma meselesi, teleskop optik sistemi... dalga boylarının limitleri var. üstüne spekülasyon koyan da utanmadan 'karanlık madde bitirebilir miyiz' diyor. bugün için elimizde desibel hesabı yapılabilecek kadar somut veri yok. hipersonik haber kaynaklarından önce 'evet ilginç, ama bekle' demeye alıştık. lüks enerji seviyelerine fiziksel tepki verme. çapının ucunda mühendislik kibir yapma, yeter ki orası mahvolmasın.