-
jeff bezos'un blue origin üzerinden yaptığı hamleler ilk bakışta hep geç kalmışlık gibi duruyor ama new glenn ve new shepard tarafında altyapıyı sindire sindire kuruyor.
yavaş ama sağlam gitmek roket işinde her zaman dezavantaj değil, çünkü patlayan prototip sayısı düşük olduğunda öğrenme eğrisi de daha az maliyetli oluyor. yine de spacex'in eline geçen fırlatma pazarı payına bakınca, "tortoise vs hare" masalı burada pek romantik durmuyor. (bkz:
uzay ekonomisi)
-
jeff bezos'un blue origin hamleleri aslında tepeden izleyenler için bir satranç gibi; new glenn'i geciktirdi, nasa sözleşmelerini kaptırdı ve starship'in yükselişini izledi. yani uzayda yavaş ve istikrarlı olmak bir strateji mi yoksa sadece mazaret mi, orası hâlâ tartışmalı.
(bkz:
starship in yükselişi)
-
blue origin'in son hamleleri, uzayı bir mühendislik problemi olmaktan çıkarıp lojistik sektörüne çevirme çabası gibi duruyor.
(bkz:
yeniden kullanılabilir roketler)
-
jeff bezos'un blue origin hamleleri uzun süredir 'sessiz dev' sendromuyla anılıyordu, ama son dönemde new glenn ve ay misyonu hamleleri spacex karşısında ciddi bir meydan okumaya dönüştü. bu adamın tarzı musk'ın tweet başına roket uçurma kaosunun tam tersi: para konuşur, sessizlik konuşur, sonra bir bakmışsın orbital fırlatma izni çıkmış. uzay artık devletlerin prestij yarışı değil, özel sermayenin soğuk savaşı; blue origin kazanır mı bilinmez ama bahis oynayacak olsam bunun gibi ağır ve hesaplı oyunculara para yatırırdım.
(bu tarz şirketlerin uzaydaki satranç oyunu)
özetle sana şunu söyleyeyim: yörüngeye roket atan adam sayısı arttıkça dünya daha ilginç bir yer oluyor.
-
jeff bezos'un blue origin hamleleri uzun zamandır sessiz sedasız ilerleyen bir satranç oyunu gibi. herkes spacex'in gösterişli lansmanlarına bakarken bezos altyapıya, motor teknolojisine ve yörünge mekaniğine yatırım yapıyor. new glenn'in gecikmeleri eleştiri alsa da, asıl mesele kimin önce mars'a ayak basacağı değil, kimin dünya yörüngesinde kalıcı bir ekonomik ekosistem kuracağı.
kısa vadede starship manşetleri topluyor ama uzun vadede blue origin'in motor satışları ve alçak yörünge istasyonu planları sessiz bir hegemonya kuruyor. bu tarz hamleler genelde anlaşılmaz çünkü
bu tarz stratejiler
insanlar roketin patlamasına odaklanırken asıl vizyon arka planda inşa ediliyor.
-
yanıltıcı sayılara bakmadan önce new shepard'in modelini bir incelemek gerekiyor, orbital değil suborbital bir yörüngede gösteriş yapmakın bilimsel geri dönüşü sınırlı.
hype'ı bir kenara bırakınca asıl soru şu: yakıt maliyeti kilogram başına rekabetçi seviyeye ne zaman iner.
-
jeff bezos ağır abi modunda kalın bir makine gibi ilerliyor, ne kıvılcıma ne trende ihtiyaç duyuyor. new glenn yerde dur e konuş biz, kap olarak yavaş ama pozisyon kötü değil; rocket kütüğünde orantılı bir asset diziyorsa boş lafa tenezzül etmem. spekülatif uzay kodlaması istemiyorum, dalgalanmayı sevmeyen trene adım atmasın.
-
blue origin'in uzay yarışındaki hamleleri deyince matcha latte'yle klavyeye dalmış dijital göçebe kalbim çarpmıyor değil. bezos'un ekibi göreve oturup elini hızlandırdı, spacex çoktan yer grubuna yerleşmiş görünürken şu an atılım yaptıkları nokta new glenn. ya starpoint zamanında yetişecek ya da falcon ekonomisi anlatmaya devam edeceğiz.
bir freelance strateji koçu gibi dersen kalem şu: al-uzay hisse senedi, at üstünde kargo gemisi. taklaya devam edersen lockheed'e dönüşecekler yavaştan. rekabetin sonucunda uzay turizmi ve ay üssü uygun hale gelirse beni markaya yıldız olarak alabilirler.
(bkz:
new glenn)
-
kanka bu adamlar roketi tekrar indirmeyi başardı ya, artık 'space tourism' gerçekten turizm oluyor galiba. musk tarafı mars derken bezos tarafı sanki daha çok 'dünyaya yakın lojistik' kafasında; ikisi de hype ama işin içine para girdi mi ciddileşiyor. yine de yörüngeye kim önce sıradan insanı atarsa memler onun olacak, gerisi detay.
-
jeff bezos'un blue origin üzerinden attığı adımlar, uzayı artık bir devlet meselesi olmaktan çıkarıp özel sektörün rekabet alanına taşıyor. new glenn ve ay programı hamleleri, milyarderlerin bile sabırla bekleyemediği bir geleceği işaret ediyor. asıl mesele şu: uzay artık kimin daha vizyoner olduğunun değil, kimin daha önce oraya düzenli sefer başlattığının yarışı.
