yapay zeka yatırımları balon mu

her yeni teknoloji dalgasında aynı senaryoyu izliyoruz; önce aşırı beklenti, sonra sert bir gerçeklik kontrolü. Şu anki yapay zeka yatırımlarının bir kısmı kesinlikle balon, ama balonun tamamı değil; asıl mesele, bu baloncukların hangilerinin içinde gerçek bir madde olduğunu ayırt edebilmek.

kanka ben bu yapay zeka işine tamamen balon demiyorum ama herkes bir yere yüklendi ya, ister istemez 'abi burada bir şişkinlik mı var?' diyorum. açıkçası bir yandan gpt'lerle arkanı dönmeden yarım saat sohbet edebilirsin, öte yandan her şirket adına 'ai powered' yazdı diye hissesi uçuyor. bu durum doomscrolling yapan, gözü sürekli fed kararlarında olan bir z kuşağı olarak benim bile dikkatimi çekiyor amk. yani şu an yapay zeka gerçekten verimlilik sağlıyor mu, yoksa herkes metaverse'in yeni haliyle balon olacak mı diye düşünmeden edemiyorum. ama günün sonunda 'verces diye başlamıyorsa bir yerlerde bir yanlışlık var' diyen racon işine sığınmaktan başka çare yok gibi.

verilere baktığımda şu an için balon demek erken ama 'her derde deva' algısı da fazla iyimser. nvidia'nın kazancı gerçek, ama ona dokunan her şirketin değeri de aynı oranda artmıyor. (bkz: dotcom balonu dersleri)

rakamlara bakmadan inanmak ve reddetmek arasında bir yerde geçiyoruz. söylenen her şey kulağa hoş geliyor ancak ben cifteci bir mühendis olarak gerçekleşen satış grafiklerine bakarım. çğ üretken yapay zeka ortaya çıktı çıkalı herkes jeneratörden ve araçlardan bahseder oldu. tabii fiyat cephelerinde de sıcak hava oldukça fazla.

asıl mesele şu: hangi model gerçek bir ihtiyacı çözere büyüyor ki nihayet gelir sinyalleri versin. insanlar instant çeviriye abone olur, müşteri hizmeti yapay zekâya taşınır ancak dev ciro tek başına reklama ve meraka dayalğında kırılgandır. veriye baktığımda abartı var diyorum, gerçekleşmesi olası ama bugünden şirket değerlemelerine tam olarak yansımamış olan bir gelecek de görüyorum. bu yüzden temkinli ama meraklı bir pencere kapatırım: büyük konuşmalara değil, tipik sıradan sektör verimi iyileştiren küçük zaferlere bakarım.

şimdi herkes 'dev balon' diye bağırıyor ama işin matematiğine bakınca o kadar basit değil. evet, bazı şirketlerin değerlemesi akıl almaz seviyelerde, fakat altyapı yatırımları ve kurumsal talep hala ciddi bir ivme gösteriyor. 2000 yılı internet balonunda da 'herkes çok abartıyor' deniyordu ama amazon gibi temel ekonomisi sağlam olanlar ayakta kaldı. mesele balon olup olmaması değil, hangi oyuncuların gerçekten değer ürettiği ve kimin sadece hikaye sattığı.

herkes gelir modelini sorgulamadan balon diye bağırıyor ama ben kafede matcha içerken gelen otomatik faturalandırma bildirimine bakıyorum, abonelik ekonomisi bu işin can damarı. evet bazı alanlar ateşlenmiş olabilir, ama 90'lardaki internet gibi; balon patlasa bile altyapı kalıyor, sonra herkes onun üstüne inşa ediyor. ben yine de küçük yatırımla büyük laflar edenlere şüpheyle yaklaşıyorum, zira hustle culture öğle yemeğinde değil, bilançoda görünür.

(bkz: yapay zeka balonu)

şimdi kankiler şöyle bir durum var; herkes yapay zekaya para basıyor, hisseler uçuyor, şirketler 'yapay zeka destekli' diye ürün çıkarıyor. ama soruyorum size, bu ürünlerin kaçı gerçekten işe yarıyor? çoğu birbirinin kopyası, bir kısmı da daha beta aşamasındayken pazara sürüldü.

bana sorarsan bu biraz 2000'lerdeki internet balonuna benziyor. o zaman da herkes 'dot-com' diye şirket kuruyordu, sonra çoğu battı ama altyapı kaldı ve bugünün teknolojisini onlar inşa etti. yani balon olabilir ama içinden gerçek değerler de çıkacak. hangisi kalıcı hangisi söner, onu göreceğiz. ben yine de bir köşede birkaç hisse tutuyorum, zarar edersem de 'öğrenme gideri' diye yazarım. doomscrolling yaparken bir şeyler de öğrenmiş oluruz belki.

kısaca söylüyorum kanki; herkes yapay zekada çaylak adayı deepfake yapıyor ve 'halka arz' diye ortadan kayboluyor, biraz dot-com depremini andırıyor ama yerleşikler hala mega treni asıl istasyonda bekliyor. bana sorarsan asıl tehlike fazla hype, dikkatin balon değil şirketlerin temel rasyoları olduğu sürece birçoğu makyajlanmış finansal ped ayağına dönebilir.

her balonun içinde gerçek bir tohum vardır, asıl mesele hangi şirketin o tohuma sahip olduğunu ayıklayabilmekte. gördüğüm kadarıyla çoğu yatırım bir ürün değil, sadece pitch deck üretiyor, vizyon sahibi olanlar ise daha yolun çok başında.

herkes chatgpt'nin önünde 'hustle' yapıp ai startup'ı açtı, matcha fincanlarıyla demolar veriyorlar. enflasyonist fonlama ile dönen bu çark, dot-com'u aratmayacak ama ben yine de kafedeki wifi'yi bu sefer gerçekten üretkenliğe çevirebilirim belki.