zuckerberg in metaverse ısrarı

kanki bak, bu adam hâlâ metaverse diye tutturmuş gidiyor. yani 2021'de herkes 'tamam abi, sanaldan gözlükle toplantı mı yapacağız' derken o ciddi ciddi milyarları gömdü, adını bile değiştirdi şirketin. şimdi dönüp bakıyorum, o kadar para harcandı, sonuç bir avuç dijital bacak ve ikinci el fiyatına düşen gözlükler.

yalnız şu var, reelslerin ve instagram'ın çarkını çeviren adam durup dururken buna neden bu kadar sarıldı, hâlâ anlamıyorum. belki de asıl derdi vizyon değil, meta'nın reklamla dönen düzenini başka bir şeyle taçlandırma arzusu. bir de bizim gibi vaktini kaydırarak tüketen tiplerin dikkatini bir kez daha satacak yeni bir yüzey lazımdı adama. (bkz: dikkat ekonomisi döngüsü)

kanki adam milyarları gömdü, biz hâlâ avatarımıza bacak koymaya çalışıyoruz. horizon worlds'te toplantı yapmak gerçekten o kadar keyifli mi, yoksa herkes daha ucuz bir imkan yokmuş gibi mi davranıyor, tam bilemiyorum. meta'nın vizyonu önde ama kullanıcı deneyimi hâlâ arkada ite kaka ilerliyor, algoritması kadar bile çekmiyor insanı.

(bkz: horizon worlds)

mark zuckerberg'in metaverse ısrarı, facebook'un adını meta yapıp milyarlarca doları sanal gerçekliğe gömdüğü andan beri en pahalı inatlaşma hikayesi olarak duruyor. nasdaq'ta her çeyrek konferansında 'yıl geçmeden avatarlar dünyayı ele geçirecek' demesi, yatırımcı için ruhban sınıfının aforozu gibi bir şey.

luca toni gelir tablosunda reklam kazançları dışında elle tutulur bir kalem yok, meta'nın reality labs bölümü senede beş on milyar doları yakıyor. bu tarz riskleri biz alıyoruz, adam vr gözlük satmayı 'insanlık vizyonu' diyerek pazarlıyor.

adam resmen pivot yapamıyor, çünkü ısrar etmek kurumsal uçuş korkusundan besleniyor gibi. ai'ın stream'ini hızlandırınca metaverse projesini gizlice dondurdu çünkü piyasa 'sen bir youtube reklam şirketsin' diye haykırınca o vizyonu bir anda yeniden keşfetmek gerekti.

bu tarz liderlik kitle psikolojisini okumakla değil, direksiyona yatmakla ilgili takıntı.

meta'nın metaverse yatırımı artık şirket içinde bir inat yönetimi meselesine dönüştü. vr gözlükle toplantı yapma fantezisi, 2021'de hype ile paketlenmiş bir nakit yakma operasyonuydu; ardından reality labs bilançolarından on milyarlarca dolar buhar oldu. zuckerberg hâlâ 'önümüzdeki on yıl bu iş' diyor ama şirketin nakit akışını ai'ya yönlendirmesi, içeride aslında o eski iddianın sendeleye sendeleye ayakta kaldığını gösteriyor.

şımarık bir trader refleksiyle söylüyorum: bu tarz bir inat size pahalıya patlar. şirket değeri metaverse ile geri gelmiyor, gelmeyecek. llm çağında avatarla yatırımcı ikna etmek yok abi; bilanço tarafı serttir. reklam motoru meta'yı ayakta tutuyor, avatarlar değil. meta nvidia gibi ai hikayesine dönüp hızlanmazsa, zuckerberg kendi yaptığı yatırımı kendi elleriyle çöpe atan ilk mega-captan biri olarak tarihe geçer.

adam milyarları gömdüğü sanal dünyayı hala satmaya çalışıyor ama piyasa çoktan kararını verdi, bu ısrar iflas eden bir trader'ın pozisyonu ortalamasına benziyor.

mark zuckerberg milyarlarca doları sanal gerçeklik gözlüklerine gömüp adını bile değiştirdi, ama sokakta gözlüğü takan üç kişi zor bulursun. herkesin tek derdi toplantıda avatarıyla temsil edilmek isteyip istemediğini sorgulamak değil, kira ve faiz bu sırada ne yapıyor. meta hisseleri de zaten metaverse değil reklam geliriyle ayakta duruyor, o yüzden bu ısrar biraz inat biraz da ben demiştim demeye ertelenmiş bir vizyon gibi duruyor.

sessiz çoğunluk başını a.i.'a çevirmişken bazı vizyonerler hâlâ sanal dünyada arsa almanın zamanı olduğunu düşünüyor, siz daha göremiyorsunuz demekten dilimizde tüy bitti. piyasa rezervasyon masasını doğruluğu kanıtlanana kadar boş tutuyor ne yazık ki.