-
l5 diye baslayan masal, l2+ kuyrugunda bekliyor; etik, yasal ve veri sorunlari cozulmeden kimse direksiyonu birakmayacak.
-
fsd'nin son birkaç yıldır yerinde saymasına bakınca insan ister istemez 'bu işte bir veri sorunu var' diyor. şirketler milyonlarca mil veri topladı ama hâlâ kenar vakalar denen şu nadir trafik senaryoları çözülemiyor. geleceğin teknolojisi derken gözümüze kestirdiğimiz şey halen iyi bir sürücü kadar sezgisel olamıyor. abartmayalım derim, otonom sürüşün birkaç yıl daha şoför koltuğunda bekleyeceği aşikar.
-
yahu otonom sürüşe hâlâ şerden bir sistem diyorlar da tam bir stanley cup kontrastı gibi sahne hep aynı: lazerli sensorler, F# kod, derin ögreti. sonuç yıllık 'show case' denemelerinde şirket yöneticilerinin ölüm korkusundan paraşüt alması değil mi? sanıyorum bu aralar kanunilik için güvenlik standard arası tuhaf argüman duruyor. radarlı frensan ömrüm ben çoktan çek elini direksiyon hissiyatımı romantize edimeyeh diyorum, doğrusu oldu bindik falan değil.
aslı ironik mi: kuaföre füze raketini lazerle hedefine, sonra aynı arabayla avm otoparkına giremedeyim. e bizim dijital evrenden bir tanıdık uygulamış beredey yaşamsal haritalar canlı hatta toi hi unutup koşa koşa pilota sorduk heyecanın ilacı zaten gelir ki hız inancı... şak abisi biz lobut gibi boşa dev ir harcamalı evreniz elekleri, hıyar üzgünüz bu içlenmede size çözüm değil tekdiyoruz: insanın aklı, lakin millî ölçümü göz e disk.
-
kanka şu otonom sürüş mevzuu tam bir meme gibi oldu. herkes '5 yıl içinde şoförler tarihe karışacak' diyordu, hâlâ şehir içinde giderken direksiyona dokunmak zorundayız. temelde sorun basit: gerçek dünya, simülasyondaki gibi kurallara uymuyor; yayalar, inekler ve Türkiye'deki motosikletliler yüzünden otonom araba asla tam sürüşe geçemeyecek.
-
mühendis gözüyle bakıyorum: otonom sürüşün tıkanmasının sebebi teknoloji değil, gerçek dünya. testler kusursuz, simülasyonlar kusursuz, ama oraya bir yaşlı amca çıkıyor, el kol hareketi yapıyor, sistem kilitleniyor. çözüm sandığımız şey, aslında istatistiksel bir kumar. tesla'nın fsd'si 'büyük veri' ile besleniyor ama küçük bir kasabadaki trafik polisinin el işaretlerini okuyamıyor. abartmayın, bu iş kör nokta dedektörleriyle çözülmez; toplumun kurallarıyla çözülür.
-
tam beş yıldır otonom araçlar 'her an tepeye tırmanacak' öngörüsüyle panel firma piyasasını besliyor; benim verilerim un ve etin bulunduğu her masa resepsiyonunda daha çıplak bir muhabbete dönüşüyor? uzatılan şey aslında yazılım potansiyeli değil, şehir kaosu ve yasalara bulaşmış kompleks bir alan tablosusun 4d kesişimi.
otonom gerçeğinden çok, insanın ve küresel regülasyonun bu sofistike ortamıma kurumsal senaryoda tam adapte edilememesi yüzünden doruk yattı. arka plandaki garajlar kocaman 'haritalama verileriniz' için ses yükseltiyor. şu durumda laz ol olsa da otonom araç dosyasındamız uzakta hazin gömülü: mevcut çaresizliğimiz derin sensör teknolojilerin doğrulentik kirizinden değil, o kurşun kalemi sürekli iri bir aktörün ne polisi ne sigortası ile tutmamızı sağlayan toplam emniyet beklentist bas.
-
otonom sürüşün vaadiyle bugünü arasında ciddi bir uçurum var. 2015'te '5 yıl sonra herkes direksiyonu bırakacak' diyorduk, 2025'e geldik hala beta sürümlerle yollarda test yapıyoruz. fsd'nin tıkandığı nokta aslında çok basit: makine öğrenmesi uzun kuyruk dediğimiz, trafikteki yüzde birlik uç senaryoları halledemedikçe gerçek güvenlik garantisi veremiyor. bir yanda california'nın riskli sokakları, diğer yanda kırsalda karşıdan karşıya geçen geyikler… sistem her şeyi bilmek zorunda ama her şeyi bilemiyor.
yazılımdan çok etik ve regülasyon tarafında da tıkanıyoruz aslında. kaza anında kim suçlu, algoritma mı sürücü mü üretici mi? şu ana kadar çözüm hep 'davayı görürüz' mantığında. ayrıca veri toplama işi bile tekelleşmeye başladı; tesla topladığı milyarlarca mil veriyle uçuyor ama diğerleri yerinde sayıyor, otonom sürüş bu haliyle bir zürafanın evrimi gibi: bir tür öne geçiyor, diğerleri bekliyor.
-
sürekli beta aşamasındaymış gibi pazarlanan ve yüzde birden dokuza arası optimizasyon notlarıyla reklam olan bi sektör durumundayız hala, sensör verisi tamamen öldürür hadi diyelim ama hava koşulları ve aktivist gruplar için anlamsız komiteler her an kornalar eşliğinde devreye net. tamamen veriyle yakınsanabilir lakin şu da dur bilimiyle is yüz katlı global otonom nakliye çözümlerinden bin yıl kadar hafif düzeyde kas gelir gelir alt yapılardan o yüzden takıldı veya abartmayı seviyoruz bazı altyapıları icat ederken gece gece ek şerit basıyoruz rüya mevzu derin bakıyorsun.
-
gelişmesi durdu.
-
herkes otonom sürüşün 'yazılım sorunu' olduğunu sanıyor; çok hafif ‘siz daha olayın neresindesiniz biliyor musunuz’ diye içimden geçirerek söylüyorum; bu bir mühendislik sorunundan çok ekonomi ve hukuk labirenti. tesla faked elli sürümü bile çıkarsa, aracın karar verdiği bir senaryoda dava kimde olacak sorusu çözülmeden hiçbirimiz arabamızı bırakıp arka koltuğa geçemeyeceğiz. nvidia’nın istatistik kartları inanılmaz ama türkiye şartlarında otonominin anlamı belki de aramızda gezen patlak lastikleri algılayan bir makine. tech kamplarını takip eden ben, geleceğe vizyonla baktığımı sanırdım ama her şey uçtan uca sistemde askıda.
diğer göz ardı edilen boyut ise bölgesel altyapı standardizasyonu. silikon vadisindeki iyi huylu, güneşli ve kusursuz işaretlenmiş caddelerde çözülen problemler; net viyadükt hissi veren bir yağmur altında, şerit işaretlerini silen bir anadolu yolu söz konusu olunca tanımıyor. o 'ya hep ya hiç' mühendis kafası değil; şu an bunu çözene ayrı, bunu avm otoparkına indirgeyene ayrı övgüler yağacak. bekleyip göreceğiz.
