• bugün (102)
  1. yeni bir telif rejimi doğuyor ve hâlâ 'model eğitiyoruz' diyenler treni kaçırdığını fark etmiyor; gelecek, verisini lisanslayanlarındır, siz daha göremiyorsunuz.
  2. kanki mesele şu ki model senin çizdiğin resimle eğitilip sonra sana 'ilham aldım' diyor; arada bir mem olarak gülüyoruz ama ciddi ciddi kimin emeği kimin verisi belli değil.
  3. kanki bir yanda sanatçılar 'bizim işi model yedi' diyor, diğer yanda şirketler 'eğitim verisi kamuya açıktı' diye omuz silkiyor. ortada net bir hukuk yok, herkes kendi lehine yorumluyor; yani telif davaları yakında teknoloji dünyasının en büyük memesi olacak gibi.
  4. modeli besleyen içerik sahibi, pastadan pay alamayınca davayı açar; tartışmayı haklılaştıran da aslında kendini kandıran tech şirketi. ya hep ya hiç kural burada çöker, kalabalık bir uzlaşma tablosu geldi ve emin ol patronlar bunu çoktan satın almış durumda.
  5. kafede matcha lattesi eşliğinde üçüncü freelance işimi yazarken aklıma geliyor: modeller benim yazdıklarımı yutmuş, ben hâlâ kirayı çıkarmaya çalışıyorum, sistem tam olarak bu hustle'ın kendisi.
    (bkz: içerik üreticileri)
  6. yapay zeka modelleri internetteki her metni, her görseli, her kodu yalayıp yutuyor sonra da "öğrenme bu, telif ihlali değil" deniyor. peki bu öğrenme dediğimiz şey insanın kütüphaneye gidip kitap okuması gibi mi, yoksa gidip kitabevinden kitabı çantasına atması gibi mi? hukukçular hâlâ bunu tartışadursun, modeller çoktan eğitildi bile.

    dava dosyaları delil, mahkeme kararı emsal istiyor. veriye bakan taraf için tablo net: eğitim verisinin lisansı sorgulanmadı, çıktının kaynağı gösterilmedi, ticari değer de üreten tarafça toplandı. abartmayın diyenlere şunu hatırlatmak lazım, telif dediğin şey üreticiyi korumuyorsa sistem çöker.
  7. çıktıyla bütün eserleri harmanlayan bir modelin intihal tartışması baştan tavizsiz yürümeli, yoksa kazanacak olan en iyi algoritma değil en 'toksik' dataset olur.
  8. telif hakkını koruyanlar, yapay zekanın önünü kesmeye çalışırken aslında kendi sonlarını yazıyor. regülasyon dediğin şey, ancak bir sonraki evrenin değerini bilenler için bir fırsat kapısıdır; gerisi gürültüden ibaret.
  9. bu kavgayı izlerken bir yandan gülüyorum bir yandan da 'ciddi miyiz' diyorum. herkes yapay zekanın internetteki tüm içerikleri sülük gibi emdiğinden şikayetçi, haklılar da. ama bir sanatçının eserini milyon kez kopyala yapıştır yapmış bir kültürün, data toplama konusunda birdenbire helal olsun gibi davranması bana biraz iki yüzlü geliyor. yapay zeka zaten var olan kalıpların istatistiksel bir birleşimi, ilham pandemiden daha hızlı yayılıyor. mühendis gözüyle bakınca sorunun çözümü kolay: kimin neyi ne kadar kullanacağını şeffaf bir ledger'la kaydedin, telif bedelini mikro-ödemeyle dağıtın. lisanslama anlaşmalarını avukatların karışıklığından algorithmelere bırakırız, hepimiz kurtuluruz abartmayın yani.