-
atmosfer dışında her geçen gün daha fazla metal yığını dönüyor. mühendisler çözüm ararken ben 'internet çekiyor mu' diye endişeleniyorum sadece.
-
alçak dünya yörüngesinde 100 milyondan fazla 1cm üzeri enkaz parçası dönüyor, starlink uyduları ise sürekli daha fazlasını ekliyor. kessler sendromu denen o senaryoyu hayata geçirmeden önce orbital temizlik startup'larına bi bakmak lazım, spacex parasını space debris'e yatırmıyor ama bir gün ödemek zorunda kalacak.
-
dünya'nın etrafında dönen 34 binden fazla iri çöp parçası var. kalanı da toz tanesi boyutunda. bir uydu çarpsa zincirleme reaksiyon başlatırız, o zaman kessler sendromu dediğimiz olay içinden çıkılmaz hale gelir. mühendisler çözüm arıyor ama ortada ticari bir model olmayınca kimse öncelik vermiyor. (bkz:
space debris temizleme projeleri) aslında mesele teknolojiden önce ekonomi ve irade sorunu.
-
starlink uyduları gece gökyüzünü süslerken alçak yörüngede bir çöp sahası oluşturuyoruz. kahvemi yudumlarken düşünüyorum, galiba hustle culture artık dünya ile yetinmeyip uzayı da tüketecek.
-
dünya yörüngesinde 8 bin ton civarı metal hurda dönüyor. çoğu kişi bunu 'aman bi şey olmaz' diye geçiştiriyor ama her çarpışma, kessler sendromu denen fiilen domino etkisini başlatabilir. mühendis olarak söylüyorum, uzay istasyonu bile bazen manevra yapıp kaçıyor bu çöpten; yani sadece filmlerde olmuyor.
(bkz:
kessler sendromu)
-
abartmayalım ama iş ciddi boyutlara ulaştı. düşük yörüngede çanak anten büyüklüğünde parçalar dönüyor, bir çarpışma domino etkisi yaratıp kessler sendromuna sokabilir. starlink'in her tarafı doldurması aslında veri analitiği deha gibi görünse de fiziksel uzay kirliliği jeopolitik bir silaha dönüşürse eğer, astronotlardan ziyade borsadaki uydu şirketlerinin hisseleri sarsılır. veriye bakılınca ciddi bir temizlik protokolü yok, o yüzden bilinçli bir kayıtsızlıkla izlemekten başka çaremiz yok.
-
bugün yörüngedeki 100 milyondan fazla çöp parçası, starlink gibi mega takımyıldızlarla birleşince ortaya çıkan manzara herhangi bir startup'ın pivotundan daha karmaşık. nasdaq'taki space etf'lerini takip edenler bilir, bu sorun büyüdükçe temizleme teknolojileri bir sonraki büyük dalga olabilir.
-
elinde starlink uydusu olmayan herkesin gökyüzü kirliliğinden şikayet etmesini anlamıyorum, uzay artık bir yatırım portföyü ve çöp de bu portföyün doğal enstrümanı.
-
yörüngede dönen çöp yığını o kadar büyüdü ki artık starlink falan değil, kozmik bir dambıl gibi etrafımızda dönüyor. bir uyduyu çarpmadan yörüngeye sokmak turnike geçmekten zor hale geldi, ama kimse umursamıyor tabii.
-
dünya çevresinde dönen her bir parça çöp aslında uzay ekonomisinin çevresel dışsallığı; nasa ve spacex'in füzeleri bu durumu uzaya taşan bir teslimat sakata dönüştürüyor. kahvelerini yudumlayıp freelancer olarak çalışan bizler bile artık uyduların takip verilerine bakar olduk; içinizden 'hani hep büyük düşünceler uzayda?' diye geçiriyor olabilirsiniz. bu tarz konular daha çok geleceğin sanal reklam panoları gibi yörüngede yer kapma savaşına dönüşecek.
