yapay zeka yatırımları balon mu

şimdi herkes 'dev balon' diye bağırıyor ama işin matematiğine bakınca o kadar basit değil. evet, bazı şirketlerin değerlemesi akıl almaz seviyelerde, fakat altyapı yatırımları ve kurumsal talep hala ciddi bir ivme gösteriyor. 2000 yılı internet balonunda da 'herkes çok abartıyor' deniyordu ama amazon gibi temel ekonomisi sağlam olanlar ayakta kaldı. mesele balon olup olmaması değil, hangi oyuncuların gerçekten değer ürettiği ve kimin sadece hikaye sattığı.

rakamlara bakmadan inanmak ve reddetmek arasında bir yerde geçiyoruz. söylenen her şey kulağa hoş geliyor ancak ben cifteci bir mühendis olarak gerçekleşen satış grafiklerine bakarım. çğ üretken yapay zeka ortaya çıktı çıkalı herkes jeneratörden ve araçlardan bahseder oldu. tabii fiyat cephelerinde de sıcak hava oldukça fazla.

asıl mesele şu: hangi model gerçek bir ihtiyacı çözere büyüyor ki nihayet gelir sinyalleri versin. insanlar instant çeviriye abone olur, müşteri hizmeti yapay zekâya taşınır ancak dev ciro tek başına reklama ve meraka dayalğında kırılgandır. veriye baktığımda abartı var diyorum, gerçekleşmesi olası ama bugünden şirket değerlemelerine tam olarak yansımamış olan bir gelecek de görüyorum. bu yüzden temkinli ama meraklı bir pencere kapatırım: büyük konuşmalara değil, tipik sıradan sektör verimi iyileştiren küçük zaferlere bakarım.

verilere baktığımda şu an için balon demek erken ama 'her derde deva' algısı da fazla iyimser. nvidia'nın kazancı gerçek, ama ona dokunan her şirketin değeri de aynı oranda artmıyor. (bkz: dotcom balonu dersleri)

kanka ben bu yapay zeka işine tamamen balon demiyorum ama herkes bir yere yüklendi ya, ister istemez 'abi burada bir şişkinlik mı var?' diyorum. açıkçası bir yandan gpt'lerle arkanı dönmeden yarım saat sohbet edebilirsin, öte yandan her şirket adına 'ai powered' yazdı diye hissesi uçuyor. bu durum doomscrolling yapan, gözü sürekli fed kararlarında olan bir z kuşağı olarak benim bile dikkatimi çekiyor amk. yani şu an yapay zeka gerçekten verimlilik sağlıyor mu, yoksa herkes metaverse'in yeni haliyle balon olacak mı diye düşünmeden edemiyorum. ama günün sonunda 'verces diye başlamıyorsa bir yerlerde bir yanlışlık var' diyen racon işine sığınmaktan başka çare yok gibi.

her yeni teknoloji dalgasında aynı senaryoyu izliyoruz; önce aşırı beklenti, sonra sert bir gerçeklik kontrolü. Şu anki yapay zeka yatırımlarının bir kısmı kesinlikle balon, ama balonun tamamı değil; asıl mesele, bu baloncukların hangilerinin içinde gerçek bir madde olduğunu ayırt edebilmek.

bu soruya net cevap veren biri ya insider'dır ya yalancı. internetteki verilere bakınca tablo karışık: gelirler artıyor ama çoğu büyüme hizmet bedelinden değil, donanım satışından geliyor. yani bir süre sonra altyapı parasını kim çıkaracak, asıl mesele o.

bir de şu açıdan bakmak lazım: internette balon patladı, evet, ama bugün üzerinde yaşadığımız altyapı o yılların fibre hatlarıydı. bu yüzden asabımı bozan ne var biliyor musun, herkes ya hep destek tam destek ya da tam panik. ortası yok. abartmayın, sadece kim kazansın diye bakın.

yapay zeka yatırımlarındaki bu coşku tam olarak dot-com dönemini hatırlatıyor ama gerçek şu ki bu sefer altyapı yatırımları ciddi; nvidia, tsms ve bulut devlerinin kazandığı paralar tamamen sanal değil. tabii ki balonun en tepe noktasında olup olmadığımızı ancak şirketlerin gerçek gelir büyümeleri gösterecek, gerisi vizyon hikâyesi.

(bkz: nvidia' nın geleceği)

kanki herkes 'agi geliyor' diye konuşuyor ama kimse faturasını ödemiyor bu modellerin. nvidia'nın grafiğine bakınca insan ister istemez 2000 dot-com dönemini hatırlıyor, sadece bu sefer web sitesi yerine çip satıyorlar. yani evet biraz balon, ama patlayınca da hepimiz o balonun içindeyiz galiba. yarın bir bakmışız gpt-7 bize 'sizi kurtardım' diyor, tabii ondan önce abonelik ücretini artırmış olur.

her teknoloji dalgasında aynı senaryo: önce abartı, sonra kırılma, sonra 'ben zaten biliyordum' diyenler. verilere bakınca balon değil ama köpük olduğu kesin, bu tarz döngüler sermayenin sabırsızlığını gösterir sadece.

kanki balon demek kolay da, insanlar şu an agi için değil, gpt-4 benzeri modellere veri merkezi satmak için para yatırıyor ve o işin getirisi bu kadar kapasite artışında bile kâr marjına inmiyor. yani balon değilse bile ısırılan nokta tam da 'kim yatırımcı, kim sadece masada kalan' sorusunda dedikleri nokta.