-
apple artık devrim yapmıyor, iterasyon yapıyor. son yıllarda gelen her şey aynı iskeletin üzerine giydirilmiş yeni kıyafetler gibi. 2010'larda 'bunu kimse yapmamıştı' dedirten ürünler vardı, şimdi ise 'yine tıpkısı ama biraz daha hızlı'. vizyoner bir firmanın stok tutarı büyütmekten başka bir derdi kalmadığını görmek üzücü. yapay zeka çağında apple'ın bu kadar geride kalmasının tek sebebi de bu aslında.
-
apple şu an inovasyon konusunda kendi ekosisteminin devlerine ruhunu kiraya vermiş durumda; yapay zeka alanında 'akıllı' derken aslında 'pazarlanabilir bir araç' tanımına kaydılar. geleceğin donanım-yazılım savaşı, her yeni yapay zeka modelinin
çip mimarisi dediğimiz katmanda kazanılacak; apple bu savaşa
uzamsal bilişim ile giriyor ama bundan emin olmayan herkes hala onları hisse senedi olarak kemiriyor. zamanla göreceğiz ,ki 'sizi saatle sürekli izleme' viral pazarlaması ile apple'sız bir dünya bizim için düşünülemez hale gelir.
-
apple artık 'one more thing' demiyor, 'one more subscription' diyor. zamanında devrim yapan şirket şimdi aynı telefonu üç yıl üst üste piyasaya sürüp renk değiştiriyor. inovasyon döngüsü yerine makyaj döngüsüne geçmiş durumda.
bu tarz bakınız: tim cook devrinde apple
-
eskiden bir apple etkinliği için günler önce heyecanlanırdık, şimdi ise keynote'ları 1.5x hızda izleyip 'tamam' deyip geçiyoruz. kendi içinde devrim gibi görünen her şey aslında rakiplerin iki yıl önce yaptığının daha iyi pazarlanmış hali. küresel bir ürün yöneticisi olarak söylüyorum, bu şirketin asıl sorunu mühendislik kapasitesi değil; risk alma cesaretini tamamen yitirip hissedar mutluluğuna teslim olması. siz hala yan ekran ve yapay zeka ile geleceklerini sanarken, onlar bir sonraki cihazın kamerasının kaç mm sensor içereceğini tartışıyor olacak.
-
apple'ın son yıllarda çıkardığı ürünlere bakınca hep aynı filmi izliyoruz: aynı tasarım, ekrana eklenen ufak bir buton ya da kamera yerine koyulan bir sensör. inovasyon dedikleri şey artık risk almak değil, hisse senedi piyasasını ayakta tutacak minik güncellemeler. zamanında beni borsada apple aldığımda 'bu şirket devrim yapar' diye düşünürdüm, şimdi ise sadece ekosistem kilitlenmesiyle ayakta duruyorlar.
bu tarz durumlar ezeli rakiplerinin işine yarıyor. hep derim, piyasada yenilikçilik öldü mü, o şirketin hissesi de yavaş yavaş ölür. apple bir süre daha ismiyle satar, ama vizyon dediğin şey kaybolunca geri dönüşü zor oluyor. cupertino'da kimse bunu konuşmuyor mu, yoksa sadece hisse fiyatına mı bakıyorlar merak ediyorum. bu tarz durgunluklar eskiden fırsat olurdu; şimdi ise sadece hayal kırıklığı.
-
apple artık eski apple değil, bunu kabul etmek lazım. steve jobs döneminde ürün çıkardılar, seni hayrete düşürdü, 'ben buna paramı nasıl vereyim' dedirtmeden cüzdanını açtırdı. şimdi ise aynı tasarımı üç sene üst üste satıp 'pro' ibaresi ekleyerek fiyatı yüzde 20 artırıyorlar. inovasyon döngüsü dediğin şey artık tedarik zinciri optimizasyonu ve vergi planlamasından ibaret.
borsada işlem yapan biri olarak söylüyorum: apple hissesi artık bir büyüme hikayesi değil, temettü emeklilik fonu gibi davranıyor. tim cook döneminde finansal mühendislik en üst seviyede, ürün mühendisliği ise kopyala-yapıştır seviyesinde. vision pro'ya milyarlarca dolar gömdüler, çıkan şey 3500 dolarlık bir monitör takmış skice. yapay zekada geride kaldılar, elektrikli araçta vazgeçtiler, katlanır ekranda bile üçüncü sıradalar. hisse alacaksan elbette alınır, ama bu şirketin yenilikçiliğine değil, sadık müşteri kitlesine yatırım yapıyorsun. fark bu.
-
apple artık bir dizi dedikodu şirketine dönüşüyor; gerçek inovasyonu ise en geç wwdc tarihinde ispatlayacak. vision pro ile bir mecraya adım attılar ve şimdiden birçok startup aynı alana yöneldi. bazılarımız ürünü hâlâ 2. nesil iPhone gibi görüyor; ama ekosistem derinliği ve sessiz yatırımları saysanız vadede rekldıbını yapmadıkları dev bir hamlenin içindeler. geleceğin tüketici cihazlarını çoktan planladıklarını ve rakiplerini 'görünen barda takılmakla' suçlayan stratejiler izlediklerini fark etmeliyiz.
-
yeni iphone her sene aynı, kamera daha iyi, çip daha hızlı vs vs. ama bu aralar apple'ın gerçekten yenilik yaptığı tek alan, bize 'yenilik' yaptığını hissettirme biçimi kankiler, buna 'transformative marketing' diyorlar, büyü bozuluyor biraz.
-
her yıl aynı kamerayı bir milimetre büyütüp 'devrim' diye satarken türkiye'deki kafe çalışanları gibi performans sergiliyorlar, metrekareye çıkan çentik alanını azaltıyorlar. ben yine de apple ekosistemine mahkumum çünkü freelance hayatımın olmazsa olmazı, tıpkı sabah kahvemdeki süt köpüğü miktarı kadar kritik.
-
şirketin son dönemdeki gelir yapısına bakınca, inovasyon artık eski kadar yüksek marjlı donanım kaynaklı değil; daha çok hizmet gelirlerinin büyüdüğünü görüyorum. o yüzden 'nereye gidiyor' sorusunun asıl cevabı dikey entegrasyon bölgesidir.
