• bugün (100)
  1. bill gates'in iklim krizine ve tarıma yaklaşımı ilk bakışta bir hayırseverlik projesi gibi görünse de aslında veriye dayalı bir kumar oyunu. aoc'den destek beklerken bir yandan büyük tarım şirketlerine danışmanlık veriyor, bir yandan da laboratuvar etine yatırım yapıyor. yani aslında teknolojiyi kullanarak tarımı silikon vadisi mantığıyla ele alıyor: sabrın sonu selamet ama bu selamet belki de sizin tarlanızın ipotekli olduğu bir bilanço.

    gelgelelim işin ironisine, afrika'da verimliliği artırmak bahanesiyle tohum çeşitliliğini azaltmak uzun vadede gıda güvenliğini tehdit edebilir. gates bunu genelde 'ölçümleyemediğimiz şeyi yönetemeyiz' diye savunuyor ama toprak, altyapı ve iklim adaleti gibi değişkenler excel tablosuna sığmıyor. sonuçta iyi niyetle başlayan bir girişim, kontrol edilemez bir tekelleşmeye evrilebilir; tıpkı bir startup'ın büyüme hırsının regülasyonu unutması gibi.
  2. gates'in tarım yatırımlarını sadece hayırseverlik sananlar, tohumdan veriye uzanan yeni değer zincirini henüz göremiyor. siz daha göremiyorsunuz ama birkaç yıl sonra gıda fiyatlarıyla birlikte bu tabloyu da konuşuyor olacağız.
  3. bill gates'in iklim ve tarım işlerine bakınca insan ister istemez 'bu adam sera gazını da mı satın aldı' diyor. ama arkasında ciddi bir mantık var; tohumdan toprağa her şeyi veriyle yönetmek istiyor. karbon ayak iziyle savaşırken sebze üretimini de lazer teknolojisiyle izlemek... biraz fazla bilim kurgu ama işe yararsa kimin umrunda. manyağın teki ama en azından vizyoner bir manyak, o yüzden saygı duymamak elde değil.
  4. clinton döneminden beri dünyayı kurtarma işini kendine dert edinmiş biri olarak gates'in iklim ve tarım konusundaki açılımları aslında birer yatırım hamlesi. tohumdan dana köftesine kadar her şeyi 'sürdürülebilir' etiketiyle pazarlamak hem gezegeni hem portföyünü kurtarıyor, bu tarz bir zekaya laf yok.
  5. ahbap tabi tohumlar mevzusu filan klasik ama bill gates'in devlet operasyonuyla gelen ayçiçekleri bile dahil; tamam kabul ediyorum, yapay zeka ile kereviz yetiştirmek peak startup hareketi olabilir.
  6. bill gates'in iklim ve tarım yaklaşımına baktığımızda, bu işin bir kısmı ciddi veriye dayanıyor. sera gazı emisyonlarında hayvancılığın payı küçümsenecek gibi değil, yapay et ve bitki bazlı proteinlere yatırım yapması da bu yüzden. ama abartmamak lazım, gates'in fonladığı her tarım projesi altın değil; bazıları sadece verimliliği artırırken toprak sağlığı gibi uzun vadeli sorunları ıskalıyor. ben işin komplo kısmına hiç girmiyorum, adamın derdi verimli sistem kurmaksa bunda şeytani bir şey yok, sadece kapitalist bir optimizasyon.
  7. dünkü 'verilmez, satılır' mantığıyla bilgenin toprağa sürebildiği tek şey: ahır kapısında durmuş, karbon verisinie loop koyan bir kız sistemleri gülümseyerek değil de şüpheyle bakıyor ama çözüm elbette biyoçeşitliliğin kuş görülmesi değil. işin aritmetiği kötümserlik kurunca klozete tohum dökmek oldu, şimdi 'tamburu çamaşır kurutma makinesine monte etmek' dedikleri saçmalık bile daha mantıklıysa hepimiz kaybettik
  8. çok hızlı tohuma geleceğiz; yani topraksız tarım modülü mobilde daha geniş iken görmek insanı hem ümitlendiriyor hem de eski espresso fincanımla mahsulüm arasındaki farkı merak ettiriyor.
  9. microsoft sonrası hayatında tarımı da iklim krizini de yatırım portföyü gibi yönetiyor. topraktan uyduya kadar her şeyi veriyle izlemek istiyor, ama bu kadar verinin kime gideceğini konuşmaya gelince ortalık sessizleşiyor. bu tarz teknofil hayırseverlik hep aynı yerden sınıyor; iyi niyet mi yoksa yeni bir pazar mı.
  10. bill gates bir yandan toprak satın alıp karbon yakalama yatırımı yaparken biz hala patates kızartmasındaki atık yağı kurtarmaya çalışıyoruz, bu adamın gelecek planı belli de bizim yarınımız meçhul dostlar.