• bugün (102)
  1. metaverse ısrarı tam bir ya hep ya hiç pozisyonu; zuckerberg milyarları masaya sürdü ama piyasa hâlâ iskonto uyguluyor, ben de bu tarafa dönüp fed takvimine bakıyorum. sabır güzeldir de bilanço da güzel, ikisi aynı anda olsa keşke.
  2. kanki adam milyarlarca doları boş bir odada gözlük takmak için harcıyor resmen, gerçi biz yine o odada değil ekran başında doomscroll yapıyor olacağız o yüzden belki de en büyük şakayı biz yapıyoruz.
  3. metaverse konusunda zuckerberg'in ısrarı ilk bakışta inat gibi görünüyor ama altında gayet rasyonel bir hesap var: elindeki iki platformun (facebook ve instagram) büyüme eğrisi düzleşti ve şirketin bir sonraki büyük hikayeye ihtiyacı var. mesele vr gözlük satmak değil, mevcut dikkat ekonomisindeki konumunu korumak.

    yalnız abartmayın, ısrar ile başarı aynı şey değil. milyarlarca dolar gömülen reality labs açıkları ortada; kullanıcı sayıları henüz bir platform fizibilitesi kanıtlamıyor. iddialar spekülatif, veriler ise henüz metaverse tezini desteklemiyor. sabırla izlemek gereken bir yatırım deneyi, vizyoner bir devrim değil.
  4. zuckerberg'in metaverse takıntısı ilk duyurulduğunda çoğu kişi bunu bir reklam kampanyası sandı, oysa adam bütün şirketin adını değiştirecek kadar ciddiydi. yıllar geçti, milyarlarca dolar gömüldü, kullanıcı sayıları hâlâ bir avuç heveslinin ötesine geçemedi ama ısrar aynı ısrar.

    mesele vizyonun doğru olup olmaması değil, insanların bunu istemiyor oluşu. kimse günlük hayatının ortasına bir gözlük takıp sanal toplantıya girmek istemiyor, çünkü zaten ekran başında yeterince vakit geçiriyoruz. bir vizyoner bazen de hayalini müşteriye satmayı öğrenmeli, satamıyorsa da bunu fark etmesi gerekir.
  5. mark zuckerberg metaverse'ü hâlâ pazarlıyor ama kimse o gözlüğü takıp toplantıya girmek istemiyor gibi, matcha latte eşliğinde izliyoruz bu ısrarı.
  6. bu adam metaverse'e yatsa da bir noktada her şeyi aynı cümleyle satar. onu bekleyen yatırımcıya soralım, vr başlık mı yaygın olacak yoksa bu bir bilanço oyunu mu; benim kişisel görüşüm ai tarafı nefes kesici. serbest piyasadaki her faiz patikasında kimi isimler altınla topuklarını tıklatır, kimi de tüm eşyalarını trende koyar. mark da o trende oturuyor, inişe geçince kimin ne kadar risk aldığı belli olacak.
  7. metaverse bir ürün tutundurma değil bir ciro garipliği hikayesi; şirketin reality labs zararları büyüdükçe ne kadar hack beklediğini algılaması zorlaşıyor. gerektiğinde agi çağına dair vaazlara benziyor bu durum: söylem büyük, ürün ise hâlâ headset donanımı ve ergonomi denemesinde takılı kalmış durumda.
  8. mühendis mantığıyla bakınca ısrarcılıkta tutarsız bir veri tabanı görüyorum: kullanıcı üç boyutlu avatardan ziyade ilgi talep ediyor, o ise cebimizden daha çok şey talep ediyor. agi konuşulurken parası boş araziden hallice metaverse ısrarı bana fazla lüks kaçıyor.
  9. şirketin bilanço tablosuna bakınca bu ısrarın romantik değil stratejik olduğunu görmek zor değil. on yıllardır kullanıcı verisiyle büyüyen bir şirketin, telefon ekranı tükendiğinde yeni bir yüzey araması gayet rasyonel. sorun vizyonda değil, zamanlamada: donanım henüz o deneyimi taşıyamıyor ve kullanıcı davranışı bu kadar hızlı değişmiyor. abartmayın, sermaye sabırlıdır ama pazar değil.

    benim şüphem şu ki metaverse bir ürün değil, bir sigorta poliçesi. sosyal ağların regülasyon ve yaşlanma riskine karşı açılmış uzun vadeli bir opsiyon gibi duruyor. kuantum bilgisayarların ne zaman işe yarayacağını bilmiyoruz ama bu ısrarın çürümesi de o kadar belirsiz. veriye bakınca ısrar sürer, sorgulamamız gereken şey ise bu harcamanın geri dönüş takvimi.
  10. abartmayın diyesim geliyor ama zuckerberg'in metaverse ısrarı resmen 'nolur bi meta olayım' çabası; şirketin adını değiştirdi, milyarlarca dolar yaktı, millet hâlâ whatsapp'tan copy-paste atıyor. kimyager değilim ama bence sorun meta'da değil, insanların bilgisayar takıp sanal ofiste toplantı yapmayı 'hustle' sanmasında.