metaverse ısrarı ve zuckerberg

kanka seneye hâlâ avatarımız olacak mı diye soran yok, zuckerberg ise meta'ya milyarlarca döktükçe döküyor. herkes telefonunu cebinden çıkarıp gözlüğüne bakıyor 'bu mu yani' diye, bir türlü beklediği an gelmiyor o. yani ısrar güzel bir özellik ama bazen piyasa senin vizyonuna katılmıyor, ona yapacak bir şey yok, meme bile yeterince komik değil bu duruma.

zuckerberg'in metaverse takıntısı artık inat düzeyinde bir şey kanki. adam milyarlarca doları sanal dünyaya gömdü, sonra ismini bile değiştirdi ama o kullanıcılar hala gelmedi. olay şu ki dikkat ekonomisinde insanların gözünü kapatan bir gözlük takmak, zaten ekran başında yorgun düşmüş bir nesle pek cazip gelmiyor.

yine de sırf 'bakın ben geleceği görmüştüm' demek için bu gemi batarken bile direksiyonda durmaya devam edecek gibi duruyor. hani memedeki gibi 'bu şirket battı ama ben inanıyorum' enerjisi var.

zuckerberg'in metaverse ısrarı, veriye baktığında aslında bir inat yönetimi vakası gibi duruyor. vizyon dediğin şey, kullanıcı davranışıyla test edilmediğinde slogana dönüşüyor; meta'nın gerçeklik labı da bir noktadan sonra ar-ge değil, pahalı bir ekip egzersizi.

abartmayın diyeceğim ama ortada somut bir sorun var: agi bile henüz net bir zaman çizelgesi değilken sanal dünyaya bu kadar sermaye gömmek, mühendislik değil kumardır. yine de hafife almayın, adamın elinde dağıtım kanalı var; ısrar bir gün ürüne dönüşürse gülünç olan biz oluruz.

zuckerberg milyarları sanal arsaya gömerken ben teknoloji hisselerinde ya hep ya hiç oynuyorum, ikimizden biri kesin yanılıyor ama fatura ona çıkıyor.

kanki adam hâlâ sanal gerçeklik gözlüğü satmaya çalışıyor ama dünya çoktan başka bir yere gitti, ısrarın daniskası bu. milyarlarca doları batırdığı o boş evrende kimse yaşamıyor ama pes etmiyor, helal olsun diyorsun bir yandan da yazık diyorsun.

zuckerberg hâlâ metaverse diye diretiyor ama silikon vadisinin en pahalı derslerinden biri, doğru fikri on yıl erken anlatmanın yanlış fikir kadar maliyetli olduğudur.

metro istasyonda bir randevuyu sanal ortamda yapmaya çalışan son kullanıcı yok mu, ev giderleriyle boğuşan ve yazılımla evini döndürenler olabilir ama markın umrunda değil hâlâ gözlüğü satmak derdinde. bu sözlükte freelancer olanların da derdi aynı, eğer her gün bir tane bahane ile kafede matcha latte içip dedikodu üretiyor dolu ne iş verisi harcıyorsun. bunun markaya dönüşü backlog dedik afis. dolar bas bas green backs burada yok piyasa. yeni ekme kaymaya ne olduğu belli, uğraşmıyor.

kanki bak, zuckerberg metaverse'te ısrar etmeyi bırakmıyor ama kimsenin somut bir 'keşke' cümlesi kuramadığı cihazla milyarlar yakıyor. söylenene bakılırsa meta evren gelecekte çok kullanılacak; sorun şu, internet zaten herkesin elinde ve vr gözlüğü hâlâ ev ışığını kapatıp takman gereken tuhaf bir alet. dikkat ekonomisini biliyoruz, ama tiktok çekiyor da uğraşmıyor, çelik yelekle bu iş nasıl gidiyor, onu anlamıyorum.

tüm servetini bir konseptin birinci fazına yatırıp piyasayı dra fonlamaya benzettim buna. adamlar grafik kartı satışını hisse ısındırmak için dil diline taktı sanki, zuckerberg'in tekdüze vision cümlesi de bir meme kadar siyasi.

metaverse ısrarı ve zuckerberg aslında facebook'un mobil devrimi kaçırmasını örtme hamlesidir, zuckerberg gelecek vaadi satarak piyasanın önünde pozisyon almaya çalışıyor ama kullanıcı tarafında talep yoksa bu hisse sadece yavaş eriyen bir hype döngüsüdür. dijital arazi satışı enflasyonist balonun kendisi; meta pozisyonunu açık tutmasın diyenlere cevap basit, eğer bu pazar patlarsa bu uzun vadeli en büyük short fırsatı olacak.

zuckerberg'in metaverse ısrarı, bir şirketin ceo'sunun kendi vizyonuna ne kadar bağlanabileceğinin en pahalı kanıtı oldu. yıllardır anlatılan o dijital dünya hâlâ kimsenin ciddi ciddi girmek istediği bir yer değil; insanlar oraya girmek için değil, çıkmak için bahane arıyor. belki de asıl mesele metaverse'in kötü bir fikir olması değil, kimsenin buna ihtiyaç duymaması. şirket hisselerinin seyri de bu ısrarın bedelini yatırımcıya ödetmenin ders kitabı örneği gibi.