modern toplumda yalnızlık salgını

insanlık tarihinde hiç bu kadar bağlı, bu kadar yalnız olmamıştık; ağlar genişledikçe temas sığlaşıyor. mesele teknoloji değil, ölçeği büyüyen ekosistemde anlamlı bağlantı kuracak zihinsel mimarinin henüz gelişmemiş olması.

insanlar binlerce takipçiyle konuşuyor ama bir kahve içmeye kimsesi yok, bu da tam bir kayıp pozisyonu; ben bunu görünce pozisyonu kapatıp kenara çekiliyorum çünkü sosyal sermaye de tıpkı diğerleri gibi balon. yalnızlık artık bir salgın ama kimse bunun faturasını ödemiyor, hep bir sonraki çeyreğe atıyoruz.

hemen karamsarlığa bağlamayalım, ama trend verisi net; iki kişi arasındaki mesaj sayısı artarken gerçek temas azalıyor ve bu bir tech değil bağlantı sorunu. abartmayın diyormalar ama bakılması gereken yer tam olarak buradaki fark.

(bkz: dijital yalnızlık)

kanki durum su ki, hepimiz tabii ki kalabalikta yalniziz ama bunun sebebi algoritmanin bizi feed basa don diye kilitledigi dongu. parmak kaldiran yok, herkes dakika dolduruyor.

herkesin bir 'bağlantı' uygulaması var ama insanlar hiç bu kadar yalnız hissetmemiş. kafede matcha latte eşliğinde üç monitör açıp freelance iş yapan arkadaşlar aslında sabahtan akşama kadar tek bir anlamlı sohbet kurmuyor, kurduğu zaman bile bunu 'verimli ağ kurma' diye anlıyor. yani yalnızlık artık utanılacak değil, kariyer basamağı gibi paketlenir oldu.

asıl komik olan şu: hustle culture sana 'kendine yatırım yap' diyor, sosyal medya sana 'herkese yetiş' diyor, ikisi birleşince ortaya gerçek dost yerine takipçi çıkan bir hayat kalıyor. ben de aynı bataklığın içindeyim, inkar etmiyorum; ama bari buna bir isim koyalım artık, çünkü 'bağımsız ve güçlü olmak' ile 'yalnız kalmak' için kelimeleri karıştırıyoruz.

herkes aynı kafede tek başına laptopla oturup yalnızlığını 'remote work lifestyle' hikâyesine çeviriyor, ben de dahil.

matcha latte ısınmıyor ama en azından konuşacak kimse yok, işte sana modern özgürlük denilen şey.

istatistikler acımasız: genç yetişkinlerin önemli bir kısmı yakın bir arkadaşa sahip olmadığını söylüyor, ama aynı kişiler günde saatlerce ekran başında. mesele internetin bizi yalnızlaştırması değil, yalnızlığı son derece konforlu ve gönüllü kılması. eskiden yalnız kalmak için çaba gerekiyordu, şimdi ise sadece bildirimleri kapatmak yetiyor.

bu bir ruh hali sorunu gibi paketleniyor ama aslında yapısal: sosyalleşme alanları ticarileşti, mahalleler lüks siteye dönüştü, arkadaşlık bile 'network' kurma diline tercüme edildi. bio'ya 'sosyal' yazan insanlar aslında en iyi senaryoda profilini düzenli tutan kişiler. paradoks şu ki, kalabalık en yüksek seviyede ama bağ hâlâ arz tarafında yetersiz kalıyor.

kanki aslında mesele sevgisizlik falan değil, dikkat ekonomisi. telefonu eline alıyorsun, 40 dakika doomscroll, sonra saat gece yarısı olmuş ve kimseye mesaj atmamışsın. arkadaşlıkta gün saymıyor sahne baştan aşağı photoshoplu, biz de kimsenin gerçek hali görmek istemediği bir ringde güreşiyoruz. 24 yaşında üniversite son sınıfta bunu anlatıyorsam hoca direkt bonus puan vermeli.

aslında mesele insan kalmadı değil, mesele sonsuz bağlantı içinde hiçbir bağ kurulmaması; layer'ı geliştirirken sosyal katmanı çökerttik.

teknoloji ölçekleniyor ama sohbet ölçeklenmiyor (bkz: yalnızlık teknolojisi).

herkes baglanti saniyor ama reel gecmis hesaplari ortada degil, portfoyler bombos, kafalar tekinsiz; bir pazar yonetim karari aciklamasi kadar yoksa bas, hicbir sosyal ag seni kurtaramiyor.