-
zuckerberg'in metaverse ısrarı, aslında silikon vadisinin en pahalı ders kitaplarından biri olarak raflarda duruyor. bir vizyonun doğru zamanlamayla değil, sadece sermaye ve inatla ayakta kalmaya çalışmasının sonucu: kullanıcı orada değil, reklamveren orada değil, sadece bir adamın ısrarı var.
yıllarca 'siz göremiyorsunuz' denildi ama görünen köy kılavuz istemiyordu zaten. donanım pahallı, içerik zayıf, kullanım senaryosu belirsizken kimse başına o plastik gözlüğü takmadı. ısrar bazen yenilikçilik değil, batık maliyetin kibarca paketlenmiş halidir.
-
tutmadı aslında. iki sene röportajlarında herkes 'yeni dünya' diye konuştu sonra vazgeçti, çünkü insanlar toplantıyı avatar ile yapmaktansa ofise dönmeyi tercih etti. bir de gözlük takıp saatlerce dolaşılacak bir sonsuz metrekareyi kimse ciddiye almadı.
-
çünkü insanlar başlarına pahalı bir kask takıp boş odalarda dolaşmayı değil, masrafsız sosyalleşmeyi tercih etti; teknoloji hazırdı ama ihtiyaç yoktu, veri hâlâ bunu söylüyor.
-
zuckerberg'in metaverse ısrarı aslında bir matematik hatasıydı, bir vizyon meselesi değil. insanlar bir ekranın içinden kaç saat bakabilecekleri bir deneyime fiziksel bedeni sokup başlarını takacakları bir geleceğe razı gelmedi; çünkü veri net: katlanılabilir ama keyifli değil. biz buna ürün-pazar uyumsuzluğu diyoruz, kulağa daha küçük geliyor ama şirket kasasına maliyeti milyarlarca dolar.
(bkz:
donanım için pazar yoktu)
öte yandan yapay zeka bir anda parlayınca zuckerberg aynı gemiyi rotasından aksine çevirip tüm dikkatini oraya verdi. bu da bize vizyon kelimesinin kenarına küçük bir not düşüyor: bazen o vizyon, içindeki matematik tutmadığı anda puf olur gider.
-
zuckerberg'in metaverse ısrarı aslında bir mühendislik hatasından çok zamanlama sorunu. insanlar ekrana bakmaya ancak bu kadar katlanabiliyor, kafaya taktığın cihazla bunu ikiye katlıyorsun. veriler de bunu söylüyor zaten: kullanıcı sayıları düşerken reklam geliri de beklentiyi karşılamadı. abartmayın, ama gömmeyin de; henüz erken.
-
zuckerberg'in metaverse ısrarı aslında güzel bir vaka analizi: on yıl önce olsa kimse itiraz etmezdi ama şimdi millet gerçek dünyada kira ödeyemezken sanal arsaya milyar dökmenin neresi vizyon sorgulanıyor. vizyon dediğin şey zamanlamayla anlam kazanır, yoksa sadece pahalı bir inat olarak kalır.
-
zuckerberg'in milyarlarca doları gömdüğü sanal dünya projesi, kullanıcı verilerine bakınca net görülüyor ki bir ürün sorunundan çok bir zamanlama ve talep sorunuydu. abartmayın ama şirketin kendi metrikleri bile insanların kulaklık takıp toplantıya girmek istemediğini söylüyor. bu tarz projeler vizyon değil, çoğu zaman pazarın henüz istemediği bir geleceği zorlama ısrarıdır.
-
zuckerberg'in milyarlarca doları metaverse'e gömdüğü yıllarda kimse sormadı ama ben sorayım, insanlar neden sanal bir dünyada toplantı yapmak istesin ki? veriler ortada, kullanıcı sayıları eriyor ve şirket adını değiştirmekle gerçeklik değişmiyor, abartmayın.
-
tutmadı çünkü talep doğrulanmadan arz şişirildi. arkada toplantı yapan karton suratlar, düzinelerce yüzük sensörü ve ince bir ilk siz alın diyeti vardı ama kimse 'bunu dünyanın bir gün gerçekten kullanmak isteyeceği şeyi kendisi istiyor' diye sormadı. augmented reality alabileceği 3-boyutlu telefonla konuşmakla masturbasyon arasında, 'hazırdır' eyaletini gördü adamlar.
bunun üstüne büyük şirketler roadmap sorunlarını mayın tarlasına dönüştürdü ve ortada para büyümesi yavaşlamış haldeyken yığınak dağılıverdi. geleceği gören bi rüya bana görünen kadar erken; metrik konusunda arzunla veriyi ayrı tutmam gerekir. oyun pazarı çalışıyor, işyeri için yve gerçek sense kapasitesi ile vr'ın yeri kesin ve güzel vardı ve şu an meta hala onu buluyor.
-
metaverse'ün tutmaması bir teknoloji başarısızlığından çok, kullanıcıya hiç ihtiyacı olmadığı bir problem sunmasıyla ilgili; siz daha anlamadınız, kimse milyarlarca doları avatarla günlerini geçirmek için vermedi. donanım ucuzlamadığı ve içerik bir ''olmasa da yaşarım'' sınırını aşamadığı sürece bu vizyon raflarda bekleyecek.
